อุปสรรคของการใช้เสรีภาพตามพ.ร.บ.ชุมนุมฯ: ตำรวจพยายามเต็มที่ไม่ให้เดินยื่น 13,409 รายชื่อ "ปลดอาวุธ คสช."

 

24 มิถุนายน 2562 ไอลอว์ร่วมกับ 23 เครือข่ายภาคประชาสังคม จัดกิจกรรมเดินเท้าเพื่อนำรายชื่อของประชาชนที่ใช้สิทธิตามรัฐธรรมนูญ เข้าชื่อเสนอร่างพ...เพื่อยกเลิกประกาศและคำสั่งของ คสช. 35 ฉบับ กว่า 13,409 รายชื่อ ไปยื่นต่อสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร แต่การจัดกิจกรรมดังกล่าวต้องพบเจอกับอุปสรรคนานัปการ และต้องฝ่าฟันความพยายามทั้ง "พูดดีๆ" และ "พูดไม่ดี" ของตำรวจหลายจังหวะกว่าจะยืนหยัดจัดกิจกรรมกันจนสำเร็จได้ 

 

ปัญหาและอุปสรรคที่ว่านี้ อาจเกิดจากเหตุปัจจัยสองประการ คือ 1) ...การชุมนุมสาธารณะ ..2558 ที่โดยหลักการเหมือนจะเขียนมาเพื่อคุ้มครองการชุมนุม แต่กลับกลายเป็นเครื่องมือของรัฐที่หยิบยกมาใช้เพื่อพยายามสั่งห้ามการชุมนุม และ 2) ความไม่แน่นอนของเจ้าหน้าที่สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งปัจจุบันยังไม่มีที่ทำการในอาคารรัฐสภาถาวร จึงเกิดความสับสนถึงสถานที่ที่จะจัดกิจกรรมนำรายชื่อไปยื่นครั้งนี้

 

 

มัวแต่รอประธานสภาฯ สั่ง จึงต้องเริ่มพยายามก่อนที่สน.ดุสิต 

 

หลังจากกำหนดวันนัดหมายที่องค์กรเครือข่ายสะดวกเข้าร่วมเดินไปยื่นรายชื่อได้เป็นช่วงเช้าของวันที่ 24 มิถุนายน 2562 ไอลอว์ได้ติดต่อสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร เพื่อสอบถามว่าจะต้องนำรายชื่อไปยื่นที่ใดและขอให้ประสานให้ชวน หลีกภัย ประธานสภาผู้แทนราษฎรมารับมอบรายชื่อ แต่ก็ไม่ได้รับคำตอบเพราะเจ้าหน้าที่แจ้งเพียงว่า ต้องรอประธานสภาฯ เป็นผู้ตัดสินใจ ไอลอว์จึงทำหนังสือยืนยันไปว่า จะขอนำรายชื่อไปยื่นที่หอประชุมทีโอที ซึ่งเป็นสถานที่ที่ใช้เป็นห้องประชุมของรัฐสภาเป็นการชั่วคราว ในวันที่ 24 มิถุนายน 2562 ที่ทางเครือข่ายสะดวกที่สุด 

 

หลังการประสานงาน ไอลอว์รอการตอบกลับจากประธานสภาฯนานกว่าหนึ่งสัปดาห์แต่ก็ยังไม่ทราบผล จึงต้องเริ่มการประชาสัมพันธ์ให้สาธารณะทราบไปก่อน ต่อมาเมื่อประธานสภาตอบว่า สามารถมารับหนังสือได้ในวันที่ 20 มิถุนายน วันเดียวเท่านั้น ส่วนวันที่ 24 ไม่ว่าง ไอลอว์และเครือข่ายจึงตัดสินใจไปพบประธานสภาฯ ก่อนในวันที่ประธานสภาฯ ให้พบได้เพื่อยื่นร่างกฎหมายและรายชื่อผู้ริเริ่มรวม 20 คน ส่วนรายชื่อประชาชนส่วนที่เหลือมากกว่า 13,000 รายชื่อไอลอว์และเครือข่ายจะนำไปยื่นต่อสำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ถนนสุโขทัย ตามกำหนดการเดิมในวันที่ 24 มิถุนายน 2562

 

ไอลอว์เข้าไปพบกับเจ้าหน้าที่สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรในวันที่ 18 มิถุนายน 2562 เนื่องจากบริเวณสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรอยู่ใกล้กับเขตพระราชฐาน แม้พื้นที่ที่ไอลอว์และเครือข่ายตั้งใจจะจัดกิจกรรมจะอยู่ห่างจากรั้ววังสุโขทัยมากกว่า 150 อันเป็นระยะต้องห้ามตามพ...ชุมนุมฯ แต่เท่าที่ไอลอว์มีประสบการณ์พบว่าเจ้าหน้าที่มักจะไม่ให้จัดกิจกรรมในบริเวณใกล้เคียงกับเขตพระราชฐาน แม้บริเวณดังกล่าวจะไม่เข้าข่ายพื้นที่ต้องห้ามตามพ...ชุมนุมฯ ก็ตาม ด้วยข้อกังวลดังกล่าวไอลอว์จึงเสนอให้เจ้าหน้าที่ไปรับเอกสารที่หอประชุมทีโอทีซึ่งมีสถานที่กว้างขวางจึงน่าจะสามารถจัดกิจกรรมได้ไม่ยากนัก แต่เจ้าหน้าที่แจ้งว่าหอประชุมทีโอทีถูกเช่าเพื่อใช้จัดการประชุมเฉพาะในวันที่มีการประชุมสภาเท่านั้น แต่ในวันที่ 24 มิถุนายน ไม่มีการประชุม จึงไม่ได้เช่าไว้ นอกจากนั้นก็ไม่มีเจ้าหน้าที่ของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรประจำอยู่ที่หอประชุมทีโอที เจ้าหน้าที่สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรยืนยันว่าทางไอลอว์สามารถทำกิจกรรมบริเวณสำนักงานที่ถนนสุโขทัยได้ เพราะที่ผ่านมาก็มีคนเคยทำกิจกรรมเพื่อยื่นรายชื่อประชาชนเสนอกฎหมายในบริเวณนั้นหลายครั้งแล้ว

 

เมื่อได้รับการยืนยันดังนั้น ไอลอว์ได้ยื่นแจ้งการชุมนุมสาธารณะต่อ สน.ดุสิต ซึ่งรับผิดชอบพื้นที่ โดยระบุว่า ผู้ร่วมกิจกรรมจะรวมตัวกันบริเวณหน้า สน.ดุสิต และเดินเท้าจาก สน.ดุสิต ไปยังสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ถนนสุโขทัย เป็นระยะทางประมาณ 500 เมตร ซึ่งไอลอว์ก็คาดหมายไว้แต่แรกว่าการจัดกิจกรรมนี้น่าจะไม่ได้เป็นไปอย่างราบรื่น

 

 

ตำรวจตอบอีเมลไม่เป็น แต่ยืนยันไม่ให้จัดกิจกรรมใกล้ "เขตพระราชฐาน"

 

ไอลอว์ยื่นหนังสือแจ้งการชุมนุมต่อสน.ดุสิต ในช่วงเวลาประมาณ 15.00 . ของวันที่ 18 มิถุนายน 2562 ซึ่งเป็นเวลา 6 วันล่วงหน้าก่อนถึงวันจัดกิจกรรม ทั้งที่กฎหมายกำหนดหน้าที่ให้ผู้จัดการชุมนุมต้องแจ้งล่วงหน้าเพียง 24 ชั่วโมงเท่านั้น ทันทีที่ไอลอว์ส่งอีเมลไปก็พยายามโทรศัพท์ไปยัง สน.ดุสิต เพื่อสอบถามให้เจ้าหน้าที่ยืนยันว่า ได้รับอีเมลถูกต้องแล้วหรือไม่ แต่การติดต่อทางโทรศัพท์ก็เป็นไปอย่างยากลำบาก หมายเลขโทรศัพท์ที่ทางสน.ประกาศไว้บนเว็บไซต์ก็ต้องติดต่ออยู่หลายครั้งมากกว่าจะมีผู้รับสาย ซึ่งตำรวจที่รับสายแจ้งว่า เห็นอีเมลแล้ว แต่เมื่อขอให้ตอบกลับไว้เป็นหลักฐานตำรวจคนดังกล่าวก็ตอบว่า ไม่สามารถตอบกลับได้เพราะ "ตอบอีเมลไม่เป็น

 

แม้ ...การชุมนุมสาธารณะ จะกำหนดให้ตำรวจมีหน้าที่ตอบกลับหนังสือแจ้งการชุมนุม โดยส่งเป็นหนังสือสรุปสาระสำคัญการชุมนุมให้กับผู้จัดการชุมนุมภายใน 24 ชั่วโมงนับจากได้รับหนังสือแจ้งการชุมนุม เพื่อความสะดวกแก่ผู้จัดการชุมนุม แต่ตำรวจ สน.ดุสิตก็ไม่ได้ทำตามหน้าที่ ตลอดเวลาสองวันระหว่างวันที่ 19-20 มิถุนายน ไอลอว์พยายามโทรศัพท์ติดต่อกับ สน.ดุสิตวันละไม่ต่ำกว่า 3-4 ครั้ง ก็ไม่มีผู้รับสาย หรือบางครั้งโทรศัพท์ก็ติดต่อไม่ได้ จนกระทั่งเช้าวันที่ 21 มิถุนายน จึงมีตำรวจรับสายและแจ้งว่า ได้รับอีเมลแล้วจะรีบตอบกลับ

 

ช่วงสายของวันที่ 21 มิถุนายน ตำรวจสน.ดุสิตติดต่อกลับมาและแจ้งไอลอว์ทางโทรศัพท์ว่า บริเวณที่แจ้งการชุมนุมเป็นเขตพระราชฐาน ไม่สามารถจัดกิจกรรมได้ เจ้าหน้าที่ไอลอว์จึงเดินทางไปที่ สน.ดุสิต ทันทีและได้พูดคุยกับ ...พีรพณฤทธิ์ พรพีรพาน รองผู้กำกับการสืบสวน ซึ่งได้เอาพ...การชุมนุมสาธารณะมาวางให้ดู พร้อมกับใช้ปากกาไฮไลท์ขีดเน้นที่ มาตรา 7 และ มาตรา 8 ทั้งสองมาตรา มีเนื้อหาดังนี้

 

"มาตรา  การจัดการชุมนุมสาธารณะในรัศมีหนึ่งร้อยห้าสิบเมตรจากพระบรมมหาราชวัง พระราชวัง วังของพระรัชทายาทหรือของพระบรมวงศ์ตั้งแต่สมเด็จเจ้าฟ้าขึ้นไปพระราชนิเวศน์ พระตําหนัก หรือจากที่ซึ่งพระมหากษัตริย์ พระราชินี พระรัชทายาท พระบรมวงศ์ตั้งแต่สมเด็จเจ้าฟ้าขึ้นไป หรือผู้สําเร็จ ราชการแทนพระองค์ ประทับหรือพาํ นัก หรือสถานที่พํานักของพระราชอาคันตุกะ จะกระทํามิได้

 

การจัดการชุมนุมสาธารณะภายในพื้นที่ของรัฐสภา ทําเนียบรัฐบาล และศาลจะกระทํามิได้ เว้นแต่มีการจัดให้มีสถานที่เพื่อใช้สําหรับการชุมนุมสาธารณะภายในพื้นที่นั้น

ศาลตามวรรคสองหมายความถึง ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลยุติธรรม ศาลปกครอง ศาลทหาร และศาลอื่นตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งศาล

 

ในกรณีจําเป็นเพื่อประโยชน์แห่งการรักษาความปลอดภัยสาธารณะและความสงบเรียบร้อย ของประชาชน ผู้บัญชาการตํารวจแห่งชาติหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายมีอํานาจประกาศห้ามชุมนุมในรัศมี ไม่เกินห้าสิบเมตรรอบสถานที่ตามวรรคสอง ทั้งนี้ ให้คํานึงถึงจํานวนของผู้เข้าร่วมชุมนุมและพฤติการณ์ ในการชุมนุมด้วย

 

มาตรา  การชุมนุมสาธารณะต้องไม่กีดขวางทางเข้าออก หรือรบกวนการปฏิบัติงาน หรือการใช้บริการสถานที่ ดังต่อไปนี้

(สถานที่ทําการหน่วยงานของรัฐ

(ท่าอากาศยาน ท่าเรือ สถานีรถไฟ หรือสถานีขนส่งสาธารณะ

(โรงพยาบาล สถานศึกษา และศาสนสถาน

(สถานทูตหรือสถานกงสุลของรัฐต่างประเทศ หรือสถานที่ทําการองค์การระหว่างประเทศ (สถานที่อื่นตามที่รัฐมนตรีประกาศกําหนด"

 

เมื่อเจ้าหน้าที่ไอลอว์ดูกฎหมายก็ตอบกลับเจ้าหน้าที่ว่า การชุมนุมของทางเครือข่ายก็ไม่ได้ขัดมาตรา 7 หรือ มาตรา 8 เลย เส้นทางเดินของก็ห่างจากพระราชวังสุโขทัยมากกว่า 500 เมตรแน่นอน แต่ทางตำรวจยืนยันว่า บริเวณนั้นเป็น "เขตพระราชฐาน" จัดกิจกรรมไม่ได้โดยเด็ดขาด แม้ว่า จะไม่มีมาตราใดของพ...การชุมนุมสาธารณะที่กำหนดห้ามจัดกิจกรรมบริเวณเขตพระราชฐาน และไม่มีกฎหมายใดประกาศกำหนดอย่างชัดเจนให้ประชาชนทราบได้ว่า พื้นที่ใดบ้างที่เป็นเขตพระราชฐาน แต่เไอลอว์ก็เข้าใจทางตำรวจที่อธิบายด้วยว่า "ถ้าเป็นตำรวจเราก็คุยกันต่อรองกันได้ แต่ถ้าเป็นทหารต่อรองไม่ได้ พอเขาบอกว่า ไม่ ก็คือ ไม่ โดยเด็ดขาด"

 

หลังจากนั้นตำรวจก็นำหนังสือสรุปสาระสำคัญการชุมนุมมาให้ทางไอลอว์ ในวันที่ 21 มิถุนายนโดยตำรวจลงวันที่ย้อนหลังเป็นวันที่ 19 มิถุนายน เพื่อไม่ให้ตัวเองได้ชื่อว่า ทำงานช้ากว่าเวลาที่กฎหมายกำหนดไว้ ในหนังสือฉบับดังกล่าวเขียนไว้ว่า

 

"การชุมนุมของท่าน เป็นการชุมนุมสาธารณะที่อาจขัดต่อ มาตรา 7 หรือ มาตรา 8 เนื่องจากบริเวณสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร .สุโขทัย ระยะห่างไม่เกิน 150 เมตร และเป็นการชุมนุมสาธารณะที่กีดขวางทางเข้าออก หรือรบกวนการปฏิบัติงาน และข้าราชการที่ปฏิบัติงานในสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ถือเป็นหน่วยงานของรัฐตามมาตรา 8(1)" [ดูไฟล์แนบที่ 1]

 

เจ้าหน้าที่ไอลอว์จึงถามว่า ถ้าหากบริเวณนี้ไม่สามารถจัดการชุมนุมได้ แล้วบริเวณใดที่สามารถจัดการชุมนุมเพื่อยื่นรายชื่อได้ก็ขอให้ทางตำรวจประสานงานและแจ้งมา เบื้องต้นพ...พีรพณฤทธิ์บอกว่า ให้ไปยื่นหนังสือที่หอประชุมทีโอที แต่ทางไอลอว์ได้แจ้งตำรวจไปว่าเจ้าหน้าที่ของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรไม่ยอมไปรับที่นั่น ...พีรพณฤทธิ์ก็บ่ายเบี่ยงให้ไปยื่นที่อาคารรัฐสภาแห่งใหม่ที่ยังสร้างไม่เสร็จ แต่ไอลอว์ก็แจ้งไปว่า เจ้าหน้าที่ของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรจะไม่เดินทางไปรับที่อาคารรัฐสภาแห่งใหม่แต่จะรอรับที่สำนักงานที่ถนนสุโขทัย ...พีรพณฤทธิ์จึงขอเวลาและใช้พูดคุยทางโทรศัพท์กับใครบางคนอยู่นานกว่าหนึ่งชั่วโมง จึงกลับมาแจ้งว่า ให้ไปยื่นที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สาขาถ.ประดิพัทธ์ และในนาทีเดียวกับที่พ...พีรพณฤทธิ์แจ้งไอลอว์เรื่องให้ไปยื่นรายชื่อที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรถนนประดิพัทธ์ เจ้าหน้าที่ของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรก็โทรศัพท์มาแจ้งทางไอลอว์ว่า ขอให้ย้ายไปยื่นรายชื่อที่สำนักงานที่ถนนประดิพัทธ์ 

 

ตำรวจสถานีดุสิตแจ้งกับไอลอว์ด้วยว่า เมื่อจะย้ายสถานที่ชุมนุมก็ขอให้ไปแจ้งการชุมนุมใหม่ด้วยตัวเองที่ สน.บางซื่อ ซึ่งรับผิดชอบท้องที่นั้นสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ถนนประดิพัทธ์  แต่ทางไอลอว์แจ้งไปว่า ถ้าต้องไปแจ้งการชุมนุมเองก็จะต้องเริ่มกระบวนการใหม่ทั้งหมด จึงขอให้ทางตำรวจประสานงานกันให้เรียบร้อย ...พีรพณฤทธิ์จึงโทรศัพท์ประสานงานให้ไอลอว์ได้พบกับผู้กำกับการสน.บางซื่อโดยตรง

 

 

สน.บางซื่อ ยืนยันการชุมนุมเป็นเสรีภาพ แต่ห่วงไม่อยากให้เดินไกลเกิน

 

หลังตำรวจสน.ดุสิตประสานงานให้ไอลอว์พูดคุยกับผู้กำกับสน.บางซื่อ ไอลอว์ก็เดินทางจากสน.ดุสิตไปที่สน.สามเสนในทันที เพื่อทำหนังสือแจ้งการชุมนุมใหม่เป็นครั้งที่สอง ไอลอว์ได้เข้าพบกับ ...วิรดล ทับทิมดี ผู้กำกับการ สน.บางซื่อ และได้พูดคุยอธิบายที่มาที่ไปและความประสงค์ของการจัดการเดินเพื่อยื่นรายชื่อในครั้งนี้ ...วิรดล อธิบายว่า ...การชุมนุมสาธารณะ มีวัตถุประสงค์ที่จะคุ้มครองการชุมนุม เพราะการชุมนุมเป็นเสรีภาพของประชาชนที่สามารถทำได้ การมาแจ้งกับตำรวจไม่ใช่การขออนุญาต แต่เป็นการแจ้งเพื่อให้ตำรวจเตรียมตัวอำนวยความสะดวกให้เท่านั้น

 

หลังจากนั้นไอลอว์แจ้งว่าทางเครือข่ายต้องการทำกิจกรรมเดินเท้าไปยังสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ที่ตั้งอยู่ถ.ประดิพัทธ์ และขอทำความเข้าใจเรื่องเส้นทางการเคลื่อนขบวนกับเจ้าหน้าที่เสียก่อนจึงจะทำหนังสือแจ้งการชุมนุมครั้งที่สอง เพื่อจะได้ไม่มีปัญหาภายหลังอีก โดยไอลอว์เสนอว่า จะขอเริ่มรวมตัวและเดินออกจากหน้า สน.บางซื่อ เพื่อให้ทางตำรวจสะดวกในการมาช่วยดูแล และเดินเท้าระยะทางประมาณ 1 กิโลเมตรก็จะไปถึงสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรพอดี โดยมีทางเท้าที่กว้างขวางตลอดช่วงถ.ประดิพัทธ์ ผู้ชุมนุมไม่จำเป็นต้องลงเดินบนพื้นถนน ด้านพ...วิรดล แจ้งว่า การเริ่มที่ สน.บางซื่อ จะไม่สะดวกเพราะต้องข้ามถนนด้วย ทางไอลอว์จึงแจ้งว่า จะขอเริ่มที่ทางเท้าฝั่งตรงข้ามกับ สน.บางซื่อ เพื่อจะได้ไม่ต้องข้ามถนน แต่ทางตำรวจแจ้งว่า ไม่ได้ เพราะว่าระยะทางที่ต้องเดิน "ไกลเกินไป" และบริเวณนั้นเป็นที่ของเอกชน ไม่สามารถไปรวมตัวกันได้

 

ไอลอว์จึงแจ้งความประสงค์ที่ชัดเจนว่าต้องการทำกิจกรรมเดินเท้าระยะทาง 500 เมตรขึ้นไป มีเป้าหมายที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร หากทางตำรวจเห็นว่า การเริ่มตั้งขบวนและเริ่มเดินจากจุดใดจะสะดวก ไม่รบกวนผู้ใช้ถนน และไม่ขัดใจฝ่ายความมั่นคงไอลอว์และเครือข่ายก็ยินดีจะไปเริ่มยังจุดนั้น ...วิรดล ใช้เวลาคิดอยู่ครู่หนึ่งก็เสนอว่า ให้ตั้งแถวจากบริเวณสี่แยกประดิพัทธ์เลย แต่ไอลอว์เห็นว่า ระยะทางสั้นกว่าที่ตั้งใจไว้ จึงปฏิเสธ ...วิรดล จึงเสนอใหม่ให้เริ่มตั้งขบวนจากหน้ากระทรวงการคลัง ริมคลองประปา เพราะบริเวณนั้นเคยมีผู้ชุมนุมมาจัดชุมนุมบ่อยครั้ง พอจะมีพื้นที่ให้คนยืนรวมตัวกันได้ ไอลอว์ก็เห็นชอบตามข้อเสนอดังกล่าว ตำรวจยังกำชับด้วยว่า เนื่องจากวันที่ 24 มิถุนายน เป็นวันจันทร์ การจราจรจะหนาแน่น จึงขอให้เริ่มการเดินขบวนหลังเวลาชั่วโมงเร่งด่วนผ่านไปแล้ว ซึ่งไอลอว์ก็เห็นด้วยกับเจ้าหน้าที่ในเรื่องเวลาการทำกิจกรรม 

 

หลังพูดคุยกับผู้กำกับสน.บางซื่อ เจ้าหน้าที่ไอลอว์ที่ไปประสานงานกับตำรวจก็ไปกรอกเอกสารแจ้งการชุมนุมที่ห้องธุรการของสน.บางซื่อ เอกสารแจ้งการชุมนุมของไอลอว์ระบุเส้นทางการจัดกิจกรรมว่า ทางกลุ่มจะรวมตัวกันที่ทางเท้าหน้ากระทรวงการคลัง ริมคลองประปา ในเวลา 9.30 . จากนั้นจะเดินไปที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร  ระหว่างที่เจ้าหน้าที่ไอลอว์กำลังกรอกเอกสาร ...วิรดล ก็เดินมาหาเจ้าหน้าที่ของไอลอว์อีกครั้งและแจ้งว่า การเริ่มที่เดินจากหน้ากระทรวงการคลังจะไม่สะดวกเพราะจะรบกวนการทำงานของเจ้าหน้าที่กระทรวงการคลังจึงขอให้ไปเริ่มกิจกรรมที่สี่แยกประดิพัทธ์แทน เจ้าหน้าที่ไอลอว์ตอบกลับไปว่าระยะทางที่เจ้าหน้าที่เสนอสั้นเกินไป ในการแจ้งการชุมนุมไอลอว์ยืนยันไปว่าจะเริ่มทำกิจกรรมจากกระทรวงการคลัง

 

 

ตำรวจขีดฆ่าเอกสาร แก้ไขสถานที่เริ่มเดินให้เอง

 

เมื่อไอลอว์แจ้งการชุมนุมกับสน.บางซื่อ ก็เดินทางไปยังสี่แยกประดิพัทธ์ตรงจุดที่ ...วิรดลเสนอให้รวมตัวกัน พบว่าบริเวณดังกล่าวห่างจากสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร จุดหมายปลายทางของการทำกิจกรรมประมาณ 100 เมตรเท่านั้น ซึ่งถือว่าสั้นมากสำหรับการทำกิจกรรมเดินเท้าที่มีผู้เข้าร่วมประมาณ 100 คน นอกจากนั้นบริเวณสี่แยกประดิพัทธ์ก็ไม่มีที่กว้างขวางพอให้ยืนรวมตัวเพื่อตั้งขบวนก่อนเริ่มเดิน จากนั้นไอลอว์ได้ไปสำรวจบริเวณหน้ากระทรวงการคลังตามที่พ...วิรดล เสนอไว้พบว่าจากบริเวณดังกล่าวไปถึงจุดหมายปลายทางเป็นระยะทางประมาณ 1 กิโลเมตร ซึ่งเป็นระยะทางที่กำลังพอดี ทั้งทางเท้าหน้ากระทรวงการคลังก็กว้างขวาง มีต้นไม้ร่มรื่น เหมาะสำหรับการนัดหมายและสามารถตั้งขบวนได้โดยไม่ต้องลงไปบนผิวจราจร

 

 

1133 ทางเท้าใกล้แยกประดิพัทธ์ ที่ทางตำรวจเสนอให้ใช้รวมตัว

 

1134 บริเวณทางเท้าหน้ากระทรวงการคลัง ที่แจ้งขอจัดการชุมนุม ซึ่งกว้างขวางกว่า

 

 

ในเวลาประมาณ 19.58 ของวันที่ 21 มิถุนายน 2562 ตำรวจสน.บางซื่อส่งหนังสือสรุปสาระสำคัญการชุมนุมมาให้ไอลอว์ทางแอพพลิเคชันไลน์ โดยมีการระบุว่าไอลอว์แจ้งว่าจะเริ่มการเดินจากบริเวณสี่แยกประดิพัทธ์ เจ้าหน้าที่ยังส่งภาพหนังสือแจ้งการชุมนุมของไอลอว์กลับมาด้วยซึ่งปรากฎว่า บนหนังสือดังกล่าวเจ้าหน้าที่ตำรวจมีการเขียนด้วยลายมือว่าทงไอลอว์ประสานขอแก้ไขจุดเริ่มการชุมนุมจากบริเวณหน้ากระทรวงการคลังมาเป็นบริเวณทางเท้าริมคลองประปาใกล้สี่แยกประดิพัทธ์ทั้งที่ทางไอลอว์ไม่ได้มีการดำเนินการดังกล่าว [ดูไฟล์แนบที่ 2]

 

หลังจากได้รับหนังสือที่ถูกทางเจ้าหน้าที่แก้ไขกลับมา ไอลอว์ได้ปรึกษาเรื่องการเดินกับเครือข่ายที่ร่วมกิจกรรมเข้าชื่อเสนอกฎหมายปลดอาวุธคสช.ซึ่งทั้งหมดเห็นตรงกันว่าระยะทางที่จะมีการเคลื่อนขบวนต้องมากกว่า 500 เมตร จึงไม่สามารถเริ่มเคลื่อนขบวนจากสี่แยกประดิพัทธ์ดังที่เจ้าหน้าที่แก้ไขมาได้ ช่วงสายของวันที่ 23 มิถุนายน ไอลอว์โทรศัพท์ไปหาพ...วิรดล อีกครั้ง และอธิบายว่าไอลอว์และเครือข่ายไม่ตกลงด้วยที่จะเปลี่ยนสถานที่เริ่มต้นการเดิน และขอยืนยันเริ่มต้นกิจกรรมเดินเท้าที่กระทรวงการคลัง พร้อมทั้งให้เหตุผลประกอบว่า จากการสำรวจพื้นที่พบว่าทางเท้าหน้ากระทรวงการคลังกว้างขวางตลอดเส้นทาง ผู้ร่วมเดินจึงสามารถเคลื่อนขบวนได้โดยไม่รบกวนการจราจร และไม่รบกวนการทำงานของเจ้าหน้าที่กระทรวงการคลัง เบื้องต้นที่ทางไอลอว์ยืนยันจะเริ่มต้นขบวนที่หน้ากระทรวงการคลัง ...วิรดล มีน้ำเสียงห่วงกังวลแต่เมื่อได้รับการยืนยันว่า ระหว่างการเคลื่อนขบวนจะไม่มีการใช้เครื่องเสียง ไม่มีการปราศรัยรบกวนผู้อื่น ...วิรดลก็มีความเข้าใจกับทางไอลอว์ แต่ก็ขอให้ทางไอลอว์ส่งภาพถ่ายป้ายที่จะถือในขบวนไปให้ดูก่อนซึ่งทางไอลอว์ก็ให้ความร่วมมือส่งภาพป้ายที่จะใช้ถือระหว่างเคลื่อนขบวนไปให้

 

 

เริ่มตรงไหนก็ขอให้ยื่นหนังสือตรงนั้น ต่อรองทุกวิถีทาง

 

ในเวลาประมาณ 15.00 ของวันที่ 23 มิถุนายน  ผู้กำกับการสน.บางซื่อ ให้เกียรติติดต่อกลับมาอีกครั้ง โดยแจ้งว่า ยินดีให้เริ่มเดินจากหน้ากระทรวงการคลังตามที่แจ้ง แต่ขอให้เดินเข้าไปยื่นหนังสือในกระทรวงการคลังเลย โดยไม่ต้องเดินไปยังสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร .ประดิพัทธ์ และทางตำรวจจะช่วยประสานเจ้าหน้าที่จากสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรให้เดินทางมารับรายชื่อที่กระทวงการคลัง

 

ไอลอว์จึงแจ้งกลับไปเพียงว่า ไอลอว์เข้าใจความห่วงกังวลของฝ่ายความมั่นคงว่าไม่อยากให้มีการเคลื่อนขบวน และเข้าใจความลำบากใจของพ...วิรดลเอง ที่ต้องทำหน้าที่เป็นคนประสานงานและเจรจา แต่จากการปรึกษาหารือภายในเครือข่ายทุกคนต่างเห็นตรงกันว่าการชุมนุมหรือการทำกิจกรรมเดินเท้าครั้งนี้ไม่ได้ผิดกฎหมายใด ทั้งเส้นทางที่ใช้ก็ไม่ได้สร้างความเดือดร้อนให้ผู้ใช้ถนนหรือทางเท้า นอกจากนั้นก็เป็นเส้นทางที่มีการแก้ไขตามที่พ...วิรดลแนะนำ ไอลอว์และเครือข่ายยืนยันจะใช้เสรีภาพในการเดินเท้า และจะเริ่มเดินจากหน้ากระทรวงการคลัง

 

ต่อมาในเวลาประมาณ 19.30 ...วิรดล ประสานงานมาอีกครั้งเพื่อขอคำยืนยันว่า ทางไอลอว์ยินดีที่จะไม่เดินตามที่ตำรวจร้องขอ ระหว่างการพูดคุยกับเจ้าหน้าที่ของไอลอว์ซึ่งใช้เวลาประมาณ 10 นาที ...วิรดล พยายามอ้างว่า บริเวณที่ขบวนจะเดินผ่านมีโรงเรียนตั้งอยู่จึงอาจรบกวนผู้อื่นและอาจทำให้รถติด แต่เมื่อไอลอว์ยืนยันว่า ทางเครือข่ายจะเดินตามที่ได้แจ้งไว้ครั้งแรก ...วิรดล ก็ตอบกลับด้วยน้ำเสียงมีกังวลว่าว่า ถ้าเช่นนั้นก็จะต้องขอคัดค้าน

 

ต่อมาในเวลาประมาณ 21.00 .ของวันที่ 23 มิถุนายนซึ่งเป็นคืนก่อนวันจัดกิจกรรม ไอลอว์ทำหนังสือแจ้งไปยัง สน.บางซื่ออีกครั้งเพื่อยืนยันว่า ไอลอว์และทางเครือข่ายจะเดินเท้าจากหน้ากระทรวงการคลังไปยังสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร .ประดิพัทธ์ ตามที่ได้แจ้งเจ้าหน้าที่ไว้ [ดูไฟล์แนบที่ 3] เจ้าหน้าที่ตำรวจผู้รับหนังสือพยายามอธิบายว่าไม่สามารถให้เดินเส้นทางดังกล่าวได้ จึงขอให้ทางไอลอว์ขอให้เราไม่ยื่นหนังสือยืนยันการใช้สิทธิ แต่ไอลอว์ก็ยื่นหนังสือดังกล่าวพร้อมทั้งบอกกับเจ้าหน้าที่ผู้รับเรื่องว่าเป็นหน้าที่ของตำรวจที่ต้องรับหนังสือไว้ หลังจากนั้นช่วงก่อนเที่ยงคืน เจ้าหน้าที่ตำรวจก็ส่งหนังสือสรุปสาระสำคัญการชุมนุมกลับมาให้เป็นฉบับที่สอง ลงนามโดย ...วิรดล ทับทิมดี ระบุว่า ไม่อนุญาตให้ไอลอว์และเครือข่ายจัดชุมนุมครั้งนี้ โดยให้เหตุผลว่า 

 

"เนื่องจากระยะทางค่อนข้างไกลประมาณ 1000 เมตร ส่งผลกระทบกับบุคคลอื่นเป็นจำนวนมากและถนนด้านข้างกระทรวงการคลังเป็นถนนที่เล็กมีสองช่องทางเดินรถมีทางเท้าแคบ การเคลื่อนย้ายขบวนผู้ชุมนุมจำเป็นต้องลงไปบนพื้นผิวถนน ซึ่งวันจันทร์เป็นวันเปิดทำการวันแรกจะมีปริมาณรถเข้ามาใช้ถนนเป็นจำนวนมาก อาจทำให้เกิดปัญหาการจราจรไปยังพื้นที่ข้างเคียงเป็นวงกว้าง ทั้งยังอาจเป็นอันตรายต่อผู้ชุมนุม และบุคคลที่อยู่บริเวณที่ผู้ชุมนุมเคลื่อนขบวนผ่าน ประกอบกับเส้นทางเดินจะต้องผ่านโรงเรียนอนุบาลสามเสน อาจทำให้รบกวนการเรียนของเด็กในโรงเรียนได้ ด้วยเหตุผลต่างๆ จึงไม่อาจให้ผู้ชุมนุมเคลื่อนขบวนโดยใช้วิธีการดังกล่าวได้ โดยแนะนำให้ผู้ชุมนุมจัดตัวแทนไปยื่นหนังสือที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร หรือแจ้งให้สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรจัดตัวแทนมารับหนังสือบริเวณด้านข้างกระทรวงการคลังแทน[ดูไฟล์แนบที่ 4]

 

ซึ่งไอลอว์เห็นว่า แม้การทำหนังสือสรุปสาระสำคัญเช่นนี้จะเป็นขั้นตอนตามพ...การชุมนุมสาธารณะ แต่เหตุผลที่ให้ไว้ในที่นี้ไม่ได้สอดคล้องกับมาตราใดของพ...การชุมนุมสาธารณะเลย และไม่ได้มีกฎหมายใดรองรับ ไอลอว์จึงยืนยันที่จะใช้เสรีภาพในการชุมนุมของและได้ทำหนังสือตอบกลับไปอีกครั้งเป็นฉบับสุดท้ายในเวลาประมาณ 1.30 . ของวันที่ 24 มิถุนายน 2562 หรืออีก 8 ชั่วโมงก่อนเวลานัดหมายทำกิจกรรมเดินเท้า โดยโต้แย้งเหตุผลของตำรวจอย่างชัดเจนว่า การที่ตำรวจสั่งเช่นนี้ไม่ถูกต้องตามพ...การชุมนุมสาธารณะ [ดูไฟล์แนบที่ 5]

 

 

ก่อนเริ่มเดิน ยังคงพยายามห้ามอย่างที่สุด

 

เครือข่ายภาคประชาสังคมที่จะมาร่วมกิจกรรมเดินเท้าทยอยมาถึงที่ทางเท้าฝั่งคลองประปาตรงข้ามกระทรวงการคลังซึ่งเป็นจุดนัดหมายตั้งแต่ก่อนเวลา 8.00 . นอกจากนั้นในบริเวณใกล้เคียงก็มีเจ้าหน้าที่สายข่าวนอกเครืองแบบมาประจำการอย่างน้อย 5 - 6 นายตั้งแต่ก่อนเวลานัดหมายทำกิจกรรม เมื่อเจ้าหน้าที่ของไอลอว์มาถึงที่พื้นที่การชุมนุมในเวลาประมาณ 8.45 . ก็มีตำรวจซึ่งแนะนำตัวว่า เป็น "ฝ่ายสืบสวนของสน.บางซื่อ" เดินเข้ามาพูดคุยกับผู้ร่วมกิจกรรม ต่อมามีตำรวจหลายนายก็เข้าห้อมล้อมตัวแทนผู้ร่วมกิจกรรม ตำรวจที่เข้ามาพูดคุยพยายามหว่านล้อมให้ไปเริ่มกิจกรรมเดินเท้าที่สี่แยกประดิพัทธ์เลย เพื่อที่ผู้มาร่วมกิจกรรมจะได้ไม่ลำบาก ไม่เหนื่อย ในขณะเดียวกันก็ได้ภาพข่าว แต่ไอลอว์และเครือข่ายปฏิเสธ เมื่อความพยายามครั้งแรกไม่สำเร็จเจ้าหน้าที่ก็ถอยกลับไปแต่ก็กลับมาคุยกับตัวแทนผู้ชุมนุมอีกครั้งในเวลาไล่เลี่ยกัน  เสนอให้ยื่นหนังสือที่หน้ากระทรวงการคลังให้เรียบร้อย หรือเสนอให้นั่งรถไปที่สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรเพื่อที่ผู้มาร่วมกิจกรรมจะได้ไม่เหนื่อย เมื่อทางเครือข่ายปฏิเสธก็เริ่มมีคำพูดขู่ทำนองว่า การเดินอาจจะกีดขวางการจราจรและผิดต่อกฎหมาย ซึ่งอาจจะทำให้ไอลอว์หรือสมาชิกเครือข่ายบางส่วนลำบากในภายหลังเพราะถูกดำเนินคดี

 

ต่อมามีตำรวจนอกเครื่องแบบอีกหนึ่งคนที่แนะนำตัวว่า เป็นรองผู้กำกับการ สน.บางซื่อ มาคุยอีกครั้งโดยพูดเป็น "ประโยคบอกเล่า" กับตัวแทนผู้ร่วมกิจกรรมอย่างหนักแน่นว่า "ตกลง น้องไม่เดินนะ" ตัวแทนผู้ร่วมกิจกรรมก็ยืนยันกลับไปว่า ทางเครือข่ายได้ทำถูกต้องตามกฎหมายทุกอย่างแล้ว และขอให้ทางตำรวจรอคุยกับพี่น้องในเครือข่ายต่างๆ ที่มากันในวันนี้เอง

 

 

 

1131 "ฝ่ายสืบสวน สน.บางซื่อ" พยายามเข้าคุยหว่านล้อมไม่ให้เดิน

 

 

เวลาประมาณ 9.10 . จอน อึ๊งภากรณ์ ผู้อำนวยการไอลอว์, ณตฤณ ฉอ้อนศรี สมัชชาคนจน, ทนายความจากมูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม และตัวแทนเครือข่ายสลัมสี่ภาค ร่วมกันเจรจากับตำรวจอีกครั้ง รองผู้กำกับการ สน.บางซื่ออ้างว่า ขณะนั้นเป็นเวลาเช้าวันจันทร์ที่มีการจราจรหนาแน่น การเดินเท้าอาจทำให้รถติด และยังกล่าวว่า การชุมนุมต้องอยู่ในกรอบของพ...การชุมนุมสาธารณะ ถ้าหากสิ่งใดที่เกินจากกรอบไปก็จะไปว่ากันด้วยภาพและเสียงภายหลัง แต่เมื่อทางเครือข่ายยืนยันจะเดินเป็นครั้งที่สี่ในเช้าวันนี้ รองผู้กำกับการก็ตอบว่า ถ้ากลุ่มผู้ทำกิจกรรมยืนยันก็จะต้องแจ้งทางผู้กำกับให้ทราบต่อไป

 

สิบนาทีต่อมา ...วิรดลพร้อมตำรวจในเครื่องแบบอีกสี่ถึงห้านาย เดินทางมาถึงหน้ากระทรวงการคลัง เพื่อเจรจากับผู้จัดกิจกรรม ...วิรดลแจ้งความกังวลว่า การเดินของทางเครือข่ายอาจรบกวนผู้อื่นและรบกวนการจราจร และทางเครือข่ายจึงยืนยันกลับไปเป็นครั้งที่ห้าว่า จะเดินตามที่ได้แจ้งไว้ หากเจ้าหน้าที่เห็นว่าการกระทำจุดใดเข้าข่ายเป็นความผิดตามกฎหมายก็ขอให้แจ้งมา ...วิรดล จึงเปลี่ยนท่าทีโดยบอกกับผู้จัดกิจกรรมว่า เท่าที่เห็นจำนวนผู้ชุมนุมในวันนี้ คิดว่า ไม่น่าจะรบกวนใครมาก จึงให้เดินได้แต่ไม่ให้เดินบนผิวจราจร ทางเครือข่ายก็ตกลงตามนั้นและขอให้ตำรวจช่วยดูแลรถยนต์ในจุดที่ต้องข้ามถนนด้วย

 

 

1132 พ.ต.อ.วิรดล ทับทิมดี เจรจากับ จอน อึ๊งภากรณ์

 

 

 

...ชุมนุมฯ เปิดช่องให้ตำรวจ "เลือกปฏิบัติ" ได้ง่าย สร้างความหวาดหวั่นต่อการแสดงออก 

 

แม้พ...การชุมนุมสาธารณะ จะรับรองเสรีภาพในการชุมนุม และให้เจ้าหน้าที่ตำรวจมีหน้าที่เป็นผู้อำนวยความสะดวก แต่ภายใต้บรรยากาศทางการเมืองที่ปิดกั้น ผู้มัอำนาจสูงสุดที่อยู่เบื้องหลังองค์กรตำรวจไม่ต้องการให้ประชาชนมีพื้นที่แสดงออก ไม่ต้องการเห็นกิจกรรมบนท้องถนน กฎหมายฉบับนี้จึงเปิดช่องและกลายเป็นเครื่องมือให้ฝ่ายรัฐหยิบมาใช้เพื่อทำให้การชุมนุมยากลำบากขึ้น กรณีของกิจกรรม "เดินเท้า" เพื่อนำ 13,409 รายชื่อ ไปยื่นต่อสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรนี้ เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนเป็นรูปธรรมมากที่สุดอีกครั้งหนึ่ง

 

แม้ว่า วัตถุประสงค์ของการ "แจ้งการชุมนุม" ล่วงหน้า 24 ชั่วโมง จะเป็นไปเพื่อให้ตำรวจมาคอยอำนวยความสะดวก แต่ในทางปฏิบัติการแจ้งชุมนุมล่วงหน้า ก็เป็นการเปิดเผยรายละเอียด หรือ เปิดเผยแผนการทั้งหมดของประชาชนที่ต้องการแสดงออก ให้กับฝ่ายรัฐที่ไม่อยากให้แสดงออกได้รู้ล่วงหน้า และเมื่อเปิดเผยไปแล้วก็กลายมาเป็นการตีกรอบให้ฝ่ายผู้ชุมนุมเอง หากแจ้งรายละเอียดใดไปแล้วทางปฏิบัติจริงไม่ตรงตามนั้น เช่น จำนวนผู้เข้าร่วม เวลาเริ่มและเวลาสิ้นสุด สถานที่เริ่มและสถานที่สิ้นสุด ฯลฯ ฝ่ายผู้ชุมนุมก็จะมีความผิดตามพ...การชุมนุมสาธารณะอีก

 

ในแง่การเจรจาต่อรอง แม้วัตถุประสงค์ของการทำหนังสือ "สรุปสาระสำคัญ" จะเป็นไปเพื่อให้ผู้ชุมนุมกับเจ้าหน้าที่เข้าใจสิ่งที่จะเกิดขึ้นได้ตรงกัน แต่ในทางปฏิบัติ ก็กลายเป็นช่องทางที่ฝ่ายตำรวจจะสั่ง "ไม่อนุญาต" หรือสั่งห้ามการชุมนุมได้ โดยคำสั่งห้ามแต่ละครั้งก็จะหยิบยกมาตราใดมาตราหนึ่งในพ...การชุมนุมสาธารณะขึ้นมาอ้างได้เสมอ แม้ว่า การชุมนุมจะไม่เข้าข่ายความผิดใดเลย อย่างเช่น การเดินเท้าเพื่อ "ปลดอาวุธคสช." ครั้งนี้ แต่เมื่อการตีความกฎหมายยังเป็นอำนาจของตำรวจ และองค์กรตำรวจก็ยังต้องทำงานตามคำสั่งของผู้มีอำนาจสูงสุด ทำให้ขอบเขตของการ "กีดขวางทางเข้าออก" หรือ "รบกวนการปฏิบัติงาน" ถูกขยายออกไปได้ตามอำเภอใจของตำรวจ

 

หากผู้จัดการชุมนุมต้องการแสดงออกในทางที่สอดคล้องกับฝ่ายรัฐ การใช้พ...การชุมนุมสาธารณะอย่างแคบและเปิดให้ผู้ชุมนุมใช้เสรีภาพได้เต็มที่ก็เกิดขึ้นได้ง่าย ขณะที่หากผู้ชุมนุมต้องการแสดงออกในทางที่ตรงกันข้ามกับรัฐ การใช้หรืออ้างอิงพ...การชุมนุมสาธารณะ เพื่อไม่ให้เกิดการชุมนุมก็เกิดขึ้นได้ง่ายเช่นกัน

 

หากผู้จัดการชุมนุมศึกษาเงื่อนไขในพ...การชุมนุมสาธารณะ และตัวอย่างการตีความบังคับใช้มาจนเข้าใจอย่างดี ก็มีโอกาสที่จะ "ต่อรอง" ภายใต้กรอบของกฎหมายกับตำรวจได้อย่างมั่นใจ จนสามารถยืนยันสิทธิการแสดงออกของตัวเองได้ แต่ถ้าหากผู้จัดการชุมนุมไม่ได้ศึกษากฎหมายหรือศึกษาแล้วไม่เข้าใจอย่างมากเพียงพอ การที่ตำรวจเพียงอ้างลอยๆ ว่า "การชุมนุมต้องไม่ให้ขัดกับพ...การชุมนุมสาธารณะ ไม่เช่นนั้นจะมีความผิดและถูกดำเนินการภายหลัง" ก็อาจสร้างความหวาดกลัวทำให้หลายคนไม่กล้าที่จะเดินหน้าแสดงออกในพื้นที่สาธารณะไปตามที่ตัวเองต้องการได้

 

 

 

1129

 

1130

 

 

 

 

 

เอกสารแนบSize
[1] หนังสือแจ้งการชุมนุม และหนังสือสรุปสาระสำคัญ สน.ดุสิต.pdf702.36 KB
[2] หนังสือสรุปสาระสำคัญ จากสน.บางซื่อ ครั้งที่ 1.pdf1.29 MB
[3] หนังสือยืนยันการชุมนุม ส่งสน.บางซื่อ ครั้งที่1.pdf156.25 KB
[4] หนังสือสรุปสาระสำคัญ จากสน.บางซื่อ ครั้งที่ 2.pdf115.79 KB
[5] หนังสือยืนยันการชุมนุม ส่งสน.บางซื่อ ครั้งที่ 2.pdf188.89 KB